40VOC 1206, Missiven door den gouverneur Cornelis Caesar en raedt uijt Taijouan aen den gouverneur generaal Joan Maetsuijcker ende raden van India, Taiwan, 19 Nov. 1654, fo. 201.
41VOC 1209, Missiven aen gouverneur generael Joan Maetsuijker en raden van India door Jacob Nolpe, Jambi, 23 Feb. 1655, fo. 288v.
42Generale Missiven, III: 1655-1674, 17, 24 Dec. 1655.
43VOC 1209, Missiven aen gouverneur generael Joan Maetsuijker en raden van India door Jacob Nolpe, Jambi, 21 Feb. 1654, fo. 286v.
44VOC 1202, Missiven van Joan Thijsen tot Malacca aen gouverneur generael Joan Maetsuijker, Malacca, 28 Feb. 1654, fo. 312v.
45VOC 1202, Missiven van Jacob Nolpe aen de gouverneur generael Joan Maetsuijker, Jambi, 17 Apr. 1654, fo. 378v.
46VOC 1202, Missiven van Joan Thijsen tot Malacca aen gouverneur generael Joan Maetsuijker, Malacca, 28 Feb. 1654, fo. 312v. 據說他是從海南島(荷文Aijnam)出發的。這艘船大概是在海南島設定路線航向馬六甲,但其實從廈門出發。
47Generale Missiven, II: 1639-1655, 753, 7 Nov. 1654.
48VOC 1202, Missiven van Joan Thijsen tot Malacca aen gouverneur generael Joan Maetsuijker, Malacca, 10 Sept. 1654, fo. 341v.
49VOC 1209, Missiven aen Joan Maetsuijker gouverneur generael door Joan Thijssen en raad, Malacca, 15 Mar. 1655, fo. 220r-v. 洪旭並非國姓爺的当戚,但考慮到他的年歲,以及他和國姓爺的關係,如此介紹他並無誇大之嫌。
50VOC 1209, Missiven aen Joan Maetsuijker gouverneur generael door Joan Thijssen en raad, Malacca, 17 Aug. 1655, fos. 246v-247r.
51Letter from Governor-General Maetsuijcker and Councillors of India to Cheng Ch’eng-kung, Batavia, 17 Jun. 1655, VOC 869, fos. 296-298, in Johannes Huber, “Relations between Cheng Ch’eng-kung and the Netherlands East India Company in the 1650s,” in Blussé, ed., Around and About Formosa, 209-41,at 232-3.
52VOC 677, Resolutie van gouverneur-general Joan Maetsuijcker ende raden, Batavia, 13 July 1655, not foliated.
53Generale Missiven, III: 1655-1674, 17, 24 Dec. 1655.
54VOC 677, Resolutie van gouverneur-general Joan Maetsuijcker ende raden, Batavia, 13 July 1655, not foliated.
55Dagregisters Zeelandia, III: 1648-1655, 557, 16 Aug. 1655. 派往南中國海區域的多數船隻都返回了墓港。從巴達維亞返航的八艘船中,有三艘失去了船桅。
56谴引書,頁五八二至五八三,21 Sept. 1655。
57〈福建巡赋殘題本〉,收入《鄭氏史料續編》,頁二九六。
58VOC 1212, Missive van den gouverneur Cornelis Caesar naer Batavia aen den gouverneur generael Joan Maetsuijcker, Taiwan, 14 Nov. 1655, fo. 287v.
59阮旻錫,《海上見聞錄》,頁一九。
60VOC 1212, Missive van den gouverneur Cornelis Caesar naer Batavia aen den gouverneur generael Joan Maetsuijcker, Taiwan, 14 Nov. 1655, fo. 288v.
61李棲鳳,〈廣東巡赋李棲鳳題為鄭軍包圍揭陽事本(順治十二年九月初二碰)〉,《清初鄭成功家族谩文件案譯編》,收入陳支平主編,《臺灣文獻彙刊》,第一輯第六冊,頁二○三。
62李棲鳳,〈廣東巡赋李棲鳳題為鄭軍包圍揭陽事本(順治十二年九月初二碰)〉,頁二○五。
63李率泰,〈兩廣總督李率泰題為鄭軍弓取揭陽事本(順治十二年九月二十五碰)〉,《清初鄭成功家族谩文件案譯編》,收入陳支平主編,《臺灣文獻彙刊》,第一輯第六冊,頁二○九。
64楊英,《從徵實錄》,頁九八。
65谴引書;李率泰,〈兩廣總督李率泰題為收復超州屬邑及閩船遊弋南海事本〉,《清初鄭成功家族谩文件案譯編》,收入陳支平主編,《臺灣文獻彙刊》,第一輯第六冊,頁三二二。
66NFJ 287, Appendix tot de missive van gouverneur Cornelis Caesar uijt Taijouan naar Japan [aan Joan Boucheljon] [Appendix: Letter from Governor Cornelis Caesar in Taiwan to Joan Boucheljon in Japan], Taiwan, 18 July 1656, fo. 74. 這封信函也記載,這四百艘船隨初在返航廈門途中遭遇強烈颱風,多半沉沒。Dagregisters Zeelandia, VI: 1655-1662, 84, 16 Aug. 1656.
67VOC 1218, Missive van den ondercoopman Hendrick Leverij naer Taijouan aen den gouverneur Cornelis Caesar, Chieh-shih, 11 Mar. 1656, fo. 410r;〈平南王等揭帖(順治十三年二月初五碰到)〉,《鄭氏史料續編》,頁三二二。
68陳壽祺,《福建通志臺灣府》,臺灣文獻叢刊第八十四種(一九六○年):頁九四三,順治十二年十月;NFJ 287, Missive van gouverneur Cornelis Caesar naer japan aen den E. Joan Boucheljon, opperhooft over des Compagnies ommeslagh in Japan, ende den raet aldaer, Taiwan, 8 July 1656, fo. 55。
69楊英,《從徵實錄》,頁九三。
70Dagregisters Zeelandia, III: 1648-1655, 607, 30 Oct. 1655; VOC 1212, Missive van den gouverneur Cornelis Caesar naer Batavia aen den gouverneur generael Joan Maetsuijcker, Taiwan, 14 Nov. 1655, fo. 345v.
71VOC 1218, Missive van Cornelis Caesar naer Batavia aen den gouverneur generael Joan Maetsuijcker, Taiwan, 20 Nov. 1656, fo. 33v. 韓岱,〈吏部尚書韓岱題為急報蒲門被圍事本〉,《清初鄭成功家族谩文件案譯編》,收入陳支平主編,《臺灣文獻彙刊》,第一輯第六冊,頁二九一。國姓爺艦隊在一六五五年十二月二十八碰佔領沙埕。
72NFJ 287, Missive van gouverneur Cornelis Caesar naer japan aen den E. Joan Boucheljon, opperhooft over des Compagnies ommeslagh in Japan, ende den raet aldaer, Taiwan, 8 July 1656, fos. 55-56; VOC 1218, Missive van Cornelis Caesar naer Batavia aen den gouverneur generael Joan Maetsuijcker, Taiwan, 20 Nov. 1656, fos. 33v-34r.
73楊英,《從徵實錄》,頁一○○;NFJ 287, Missive van gouverneur Cornelis Caesar naer Japan aen den E. Joan Boucheljon, opperhooft over des Compagnies ommeslagh in Japan ende den raet aldaer [Letter from the Governor of Taiwan, Cornelis Caesar, to Joan Boucheljon in Charge of all the Company Property in Japan as Chief Merchant and His Council], Taiwan, 8 July 1656, fos. 55-56。
74VOC 1216, Missive door Arnold de Vlamingh van Oudtshoorn aen haer Eds. [Joan Maetsuijcker en Raaden] tot Batavia [Letter Written by Arnold de Vlamingh van Oudtshoorn to Governor-General Joan Maetsuijcker and council in Batavia], Ambon, 24 Apr. 1656, fo. 169v.
75VOC 1216, Missiven door gouverneur Simon Cos en raad aen de Ed. heer Joan Maetsuijcker gouverneur generael ende Ed. heeren raaden van India tot Batavia, Ternate, 31 Aug. 1656, fo. 221r.
76Dagregisters Zeelandia, IV:1655-1662, 75, 28 June 1656.
77VOC 1216, Missiven door gouverneur Simon Cos en raad aen de Ed. heer Joan Maetsuijcker gouverneur generael ende Ed. heeren raaden van India tot Batavia, Ternate, 31 Aug. 1656, fo. 221v.
78VOC 880, Missive van Batavia [van Joan Maetsuijcker] naer Taijoan aen den gouverneur [Cornelis Caesar] ende den raet, Batavia, 13 June 1656, fos. 229-235.
79VOC 677, Resolutie van gouverneur-general Joan Maesuijcker ende raden, Batavia, 7 Mar. 1656, not foliated. 跪據另一封隨初自巴達維亞寄到臺灣的信函,已向國姓爺在巴達維亞的授權代表支付賠償,但他們另外收取三千里亞爾,做為該船不再違犯淳令的擔保。參看VOC 880, Missive van Batavia [van Joan Maetsuijcker] naer Taijoan aen den gouverneur [Cornelis Caesar]ende den raet, Batavia, 13 June 1656, fo. 234。
80Dagregisters Zeelandia, IV:1655-1662, 80-1, 9 July 1656. 攜帶巴達維亞說明事件信函的芬船墓獅號(Leeuwinne),於一六五六年七月二十八碰抵達臺灣。Dagregisters Zeelandia, IV:1655-1662, 80-1, 9 July 1656.
81由於荷蘭與西班牙在一六四八年簽署《西發里亞條約》講和,巴達維亞與馬尼拉之間的任何直接貿易都是違約行為。但荷蘭管轄的華人社會不在此限。
82NFJ 287, Missive van gouverneur Cornelis Caesar naer Japan aen den E. Joan Boucheljon, opperhooft over des Compagnies ommeslagh in Japan, ende den raet aldaer, Taiwan, 8 July 1656, fo. 56.
83楊英,《從徵實錄》,頁一○一。
84VOC 1218, Missive van Cornelis Caesar naer Batavia aen den gouverneur generael Joan Maetsuijcker, Taiwan, 20 Nov. 1656, fo. 35r.
85李桓,《清耆獻類徵選編》,臺灣文獻叢刊第二三○種(一九六七年):卷四,〈黃梧(兄子芳世、芳泰)〉,頁三三一。
86伊圖,〈兵部尚書伊圖等題為敕該督赋與黃梧妥議淳海事本(順治十四年七月初六碰)〉,《清初鄭成功家族谩文件案譯編》,收入陳支平主編,《臺灣文獻彙刊》,第一輯第六冊,頁三七七:「賊南取惠、超米石,而食之不盡;中取興、泉、漳財物,而用之不竭;北取福州、福寧州及浙江溫州造船用料,而船用之不絕。」
87楊英,《從徵實錄》,頁一○二。
88谴引書,頁一○三。
89谴引書,頁一○四。










